Rosnące koszty energii sprawiają, że przedsiębiorstwa coraz dokładniej analizują sposób, w jaki wykorzystują energię elektryczną, ciepło oraz inne nośniki energii. Dla części firm jest to jeden z podstawowych kosztów działalności, szczególnie w przypadku zakładów produkcyjnych, obiektów przemysłowych, magazynów czy przedsiębiorstw korzystających z energochłonnych instalacji technologicznych.
Ograniczenie zużycia energii może więc mieć bezpośredni wpływ na wynik finansowy firmy. Jednocześnie inwestycje poprawiające efektywność energetyczną mogą zwiększać niezależność przedsiębiorstwa od zmian cen energii i poprawiać jego konkurencyjność.
Nie każda modernizacja przynosi jednak taki sam efekt. Dlatego przed podjęciem decyzji inwestycyjnej warto dokładnie przeanalizować obecne zużycie energii, określić potencjalne źródła strat oraz obliczyć możliwe oszczędności.
Od czego rozpocząć analizę zużycia energii?
Pierwszym krokiem do poprawy efektywności energetycznej powinno być poznanie rzeczywistego profilu zużycia energii. Sama wysokość rachunku nie daje bowiem odpowiedzi na pytanie, gdzie powstają największe straty.
W przedsiębiorstwie produkcyjnym energia może być wykorzystywana przez maszyny, sprężarki, pompy, wentylatory, instalacje chłodnicze, urządzenia grzewcze oraz systemy oświetleniowe. W budynku biurowym większe znaczenie mogą mieć ogrzewanie, klimatyzacja, wentylacja i oświetlenie.
Istotny jest również czas pracy poszczególnych urządzeń. Maszyna o dużej mocy, która działa przez kilka godzin miesięcznie, może mieć mniejsze znaczenie dla całkowitego zużycia niż urządzenie o mniejszej mocy pracujące przez całą dobę.
Dlatego skuteczna analiza powinna uwzględniać nie tylko moc urządzeń, lecz także ich rzeczywiste wykorzystanie.
Audyt energetyczny jako podstawa decyzji
W przypadku większych przedsięwzięć szczególne znaczenie ma profesjonalna analiza energetyczna. Pozwala ona uporządkować dane dotyczące zużycia energii i wskazać działania, które mogą przynieść wymierne oszczędności.
Audyt może obejmować analizę budynku, instalacji oraz procesów technologicznych. W zależności od rodzaju przedsiębiorstwa badane mogą być między innymi systemy ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, oświetlenia, sprężonego powietrza czy urządzenia produkcyjne.
Ważnym elementem jest również określenie efektu planowanej modernizacji. Przedsiębiorca powinien mieć możliwość porównania kosztu inwestycji z przewidywanymi oszczędnościami.
Dzięki temu decyzja o modernizacji może być podejmowana na podstawie konkretnych danych, a nie wyłącznie deklaracji producenta urządzenia.
Gdzie można szukać oszczędności?
Potencjał poprawy efektywności energetycznej jest uzależniony od specyfiki przedsiębiorstwa. W niektórych przypadkach największe znaczenie będzie miała termomodernizacja, w innych wymiana urządzeń technologicznych.
Do często analizowanych obszarów należą:
- instalacje grzewcze,
- systemy chłodzenia,
- wentylacja,
- oświetlenie,
- sprężone powietrze,
- urządzenia technologiczne,
- izolacja budynków,
- sieci przesyłowe,
- odzysk energii odpadowej.
Czasami poprawa efektywności nie wymaga jednak dużej inwestycji. Możliwe jest ograniczenie strat poprzez zmianę sposobu sterowania instalacją, optymalizację czasu pracy urządzeń czy usunięcie nieszczelności.
Właśnie dlatego przed rozpoczęciem kosztownej modernizacji warto sprawdzić, jakie działania mogą przynieść najlepszy efekt przy rozsądnych nakładach.
Duża inwestycja nie zawsze oznacza największe oszczędności
Przedsiębiorcy często zakładają, że najbardziej nowoczesne urządzenie automatycznie będzie najlepszym rozwiązaniem. W praktyce nie zawsze tak jest.
Nowa technologia może charakteryzować się niższym zużyciem energii, ale jeżeli urządzenie będzie wykorzystywane sporadycznie, okres zwrotu inwestycji może okazać się bardzo długi.
Z drugiej strony stosunkowo niewielka modernizacja instalacji pracującej przez całą dobę może przynieść znacznie większe oszczędności w skali roku.
Dlatego opłacalność należy oceniać w odniesieniu do rzeczywistych warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Efektywność energetyczna a koszty prowadzenia działalności
Zmniejszenie zużycia energii może bezpośrednio wpłynąć na koszty operacyjne firmy. Szczególne znaczenie ma to w branżach, w których energia stanowi istotną część kosztu wytworzenia produktu lub wykonania usługi.
Jeżeli przedsiębiorstwo może osiągnąć ten sam efekt produkcyjny przy niższym zużyciu energii, poprawia swoją efektywność kosztową.
Ma to znaczenie również w dłuższej perspektywie. Firma, która ograniczy swoje zapotrzebowanie na energię, staje się mniej podatna na gwałtowne wzrosty jej cen.
Z tego powodu inwestycje energetyczne warto traktować nie tylko jako sposób na obniżenie bieżących rachunków, lecz także jako element zarządzania ryzykiem biznesowym.
Możliwość uzyskania dodatkowych korzyści
W przypadku części inwestycji poprawiających efektywność energetyczną przedsiębiorca może skorzystać z dostępnych mechanizmów wsparcia. Jednym z nich są białe certyfikaty, które wiążą się z uzyskaniem określonego efektu energetycznego w ramach przedsięwzięcia spełniającego wymagania przewidziane w przepisach.
Możliwość uzyskania takiej dodatkowej korzyści zależy między innymi od rodzaju planowanej inwestycji, przewidywanych oszczędności energii oraz spełnienia wymogów formalnych. Z tego powodu już na etapie planowania przedsięwzięcia warto sprawdzić, czy konkretny projekt może zostać objęty systemem wsparcia.
Specjalistyczna analiza pozwala określić przewidywane oszczędności oraz przygotować odpowiednią dokumentację. HNL zajmuje się między innymi audytami efektywności energetycznej, przygotowaniem dokumentacji oraz obsługą procesu związanego z uzyskaniem świadectw.
Nie odkładać analizy do momentu zakończenia inwestycji
Jednym z błędów popełnianych przez przedsiębiorstwa jest analizowanie możliwości uzyskania dodatkowych korzyści dopiero po zakończeniu modernizacji.
Znacznie lepszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie analizy jeszcze przed rozpoczęciem prac. Pozwala to odpowiednio zaplanować inwestycję, określić zakres wymaganej dokumentacji i zweryfikować, jakie warunki należy spełnić.
Może się również okazać, że niewielka zmiana zakresu przedsięwzięcia pozwoli osiągnąć znacznie lepszy efekt energetyczny.
Właściwe przygotowanie inwestycji jest szczególnie ważne w przypadku projektów wymagających dużych nakładów finansowych. Im większa skala przedsięwzięcia, tym większe znaczenie ma wcześniejsze określenie jego efektów.
Modernizacja etapami
Nie każde przedsiębiorstwo może przeprowadzić wszystkie zaplanowane modernizacje jednocześnie. Koszty inwestycji mogą być bowiem znaczne, szczególnie w przypadku dużych zakładów przemysłowych.
Dobrym rozwiązaniem może być przygotowanie wieloletniego planu poprawy efektywności energetycznej.
W pierwszej kolejności można zrealizować przedsięwzięcia o krótkim okresie zwrotu. Następnie uzyskane oszczędności mogą zostać wykorzystane do finansowania kolejnych inwestycji.
Takie podejście pozwala stopniowo ograniczać zużycie energii bez jednorazowego obciążania budżetu przedsiębiorstwa.
Efektywność energetyczna a środowisko
Ograniczenie zużycia energii ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia finansów przedsiębiorstwa. W wielu przypadkach prowadzi również do zmniejszenia wpływu działalności firmy na środowisko.
Mniejsze zapotrzebowanie na energię może oznaczać niższe emisje związane z jej wytwarzaniem. Z tego względu inwestycje poprawiające efektywność energetyczną coraz częściej są częścią strategii środowiskowej przedsiębiorstw.
Jest to szczególnie istotne dla firm współpracujących z dużymi kontrahentami, uczestniczących w międzynarodowych łańcuchach dostaw lub realizujących własne cele związane ze zrównoważonym rozwojem.
Jak przygotować dobrą inwestycję energetyczną?
Przed rozpoczęciem inwestycji warto przejść przez kilka podstawowych etapów.
Najpierw należy określić aktualny poziom zużycia energii. Następnie trzeba wskazać miejsca, w których występują największe straty lub istnieje największy potencjał poprawy efektywności.
Kolejnym etapem jest przygotowanie możliwych wariantów modernizacji i obliczenie ich kosztów oraz przewidywanych oszczędności.
Dopiero wtedy można zdecydować, które rozwiązanie jest najbardziej opłacalne.
Tak przygotowana inwestycja daje przedsiębiorcy znacznie większą kontrolę nad wydatkami i pozwala ograniczyć ryzyko nietrafionych decyzji.
Podsumowanie
Efektywność energetyczna staje się coraz ważniejszym elementem zarządzania przedsiębiorstwem. Rosnące koszty energii powodują, że firmy muszą szukać sposobów nie tylko na korzystniejszy zakup energii, ale przede wszystkim na ograniczenie jej zużycia.
Podstawą skutecznych działań powinna być rzetelna analiza. Audyt pozwala określić rzeczywisty potencjał oszczędności, wskazać najbardziej perspektywiczne inwestycje i ocenić ich opłacalność.
W przypadku przedsięwzięć spełniających odpowiednie wymagania możliwe jest również wykorzystanie mechanizmów wspierających inwestycje prowadzące do oszczędności energii. Dzięki temu dobrze przygotowana modernizacja może przynieść przedsiębiorstwu nie tylko niższe rachunki, ale również dodatkowe korzyści finansowe.
Dodaj komentarz