PULS Energetyki

Nagły zanik zasilania w zakładzie przemysłowym to nie tylko problem z ciągłością produkcji. Brak oświetlenia, zatrzymanie maszyn i wyłączenie części systemów technicznych mogą utrudnić poruszanie się po obiekcie, zwiększyć ryzyko wypadków i skomplikować ewakuację. Szczególnej uwagi wymagają zakłady, w których występują substancje łatwopalne, pyły palne lub atmosfery potencjalnie wybuchowe. Jak przygotować firmę na taką sytuację?

Jakie zagrożenia powoduje awaria prądu?

Skutki zaniku zasilania zależą od specyfiki obiektu i prowadzonych procesów. W biurze głównym problemem może być ograniczona widoczność na korytarzach i klatkach schodowych. W zakładzie produkcyjnym nagłe zatrzymanie urządzeń może zakłócić proces technologiczny, a wyłączenie systemów pomocniczych wpłynąć na wentylację lub kontrolę parametrów pracy.

Brak światła zwiększa ryzyko potknięć, upadków i kolizji z wyposażeniem. W strefach zagrożonych wybuchem konieczna jest dodatkowa ostrożność. Nieprzemyślane wznowienie pracy lub niekontrolowane uwolnienie substancji niebezpiecznej może stworzyć kolejne zagrożenia. Dlatego procedury awaryjne powinny uwzględniać specyfikę instalacji i możliwe skutki przerwy w zasilaniu.

Oświetlenie awaryjne – podstawa bezpiecznej ewakuacji

Jednym z najważniejszych elementów przygotowania obiektu na awarię prądu jest oświetlenie awaryjne. Ułatwia ono odnalezienie wyjść, poruszanie się po drogach ewakuacyjnych i bezpieczne opuszczenie zagrożonego obszaru.

Instalacja musi być dostosowana do układu budynku, warunków pracy i potencjalnych zagrożeń. Ważne jest odpowiednie oświetlenie dróg ewakuacyjnych, wyjść oraz miejsc, w których znajdują się urządzenia przeciwpożarowe. W przemyśle trzeba również uwzględnić zapylenie, wilgoć, wibracje czy możliwość występowania atmosfer wybuchowych.

Jednym z dostępnych rozwiązań jest lampa awaryjna z akumulatorem. Dzięki własnemu źródłu energii może zapewniać oświetlenie po zaniku zasilania podstawowego. Alternatywą są oprawy współpracujące z centralnym systemem zasilania.

Zasilanie awaryjne oświetlenia – jakie rozwiązanie wybrać?

To jakie zasilanie awaryjne oświetlenia zastosujesz w swoim przedsiębiorstwie powinno być dopasowane między innymi od wielkości obiektu, liczby opraw, wymaganego czasu podtrzymania i możliwości monitorowania instalacji.

W mniejszych instalacjach często stosuje się oprawy z wbudowanymi akumulatorami. Każda z nich ma własne źródło energii, ale wymaga kontroli sprawności i stanu akumulatora.

W większych obiektach należy rozważyć system centralnej baterii CBS, który pozwala zasilać wiele opraw z jednego źródła. UPS może natomiast podtrzymywać pracę wybranych urządzeń i systemów wymagających ciągłości zasilania. Przy wyborze trzeba uwzględnić parametry instalacji oraz wymagania dotyczące oświetlenia awaryjnego.

Jak przygotować pracowników na awarię prądu?

Sprawna instalacja to nie wszystko. Pracownicy powinni wiedzieć, jak zachować się po zaniku zasilania, gdzie znajdują się drogi ewakuacyjne i kto odpowiada za koordynację działań. Należy zatem zadbać o kilka podstawowych zasad:

• Procedury awaryjne – określające sposób zgłaszania awarii, zasady zatrzymywania procesów i warunki ewakuacji.

• Drogi ewakuacyjne – utrzymywane w drożności i odpowiednio oznakowane.

• Szkolenia i ćwiczenia – pozwalające przećwiczyć zachowanie w sytuacji braku zasilania.

• Kontrole techniczne – obejmujące oświetlenie awaryjne, źródła zasilania i systemy bezpieczeństwa.

• Bezpieczne wznowienie pracy – poprzedzone sprawdzeniem instalacji i oceną warunków w zakładzie.

W przypadku zagrożenia życia lub zdrowia należy stosować się do procedur obowiązujących w firmie. Pracownicy bez odpowiednich uprawnień nie mogą samodzielnie ingerować w instalacje elektryczne ani uruchamiać urządzeń, których stan nie został sprawdzony.

Regularne testy i konserwacja

Oświetlenie awaryjne musi być sprawne przez cały okres eksploatacji. Akumulatory tracą pojemność, a trudne warunki przemysłowe mogą przyspieszać zużycie urządzeń.

Dlatego trzeba przeprowadzać kontrole i testy zgodnie z dokumentacją producenta, obowiązującymi przepisami oraz wymaganiami dotyczącymi danego systemu. Trzeba sprawdzać nie tylko uruchamianie opraw, lecz także wymagany czas działania i skuteczność oświetlenia. Dokumentowanie wyników ułatwia wykrywanie usterek i planowanie konserwacji. 

W doborze odpowiednich rozwiązań oraz planowaniu kontroli i konserwacji mogą pomóc specjaliści ASE ATEX, którzy wspierają firmy w wyborze systemów oświetlenia awaryjnego dopasowanych do specyfiki obiektu i warunków eksploatacji.

Bezpieczeństwo zaczyna się od przygotowania

Skutków awarii prądu nie zawsze da się uniknąć, ale można ograniczyć związane z nią ryzyko. Sprawne oświetlenie awaryjne, odpowiednio dobrany system zasilania, przeszkolony personel i jasne procedury pomagają chronić pracowników w sytuacjach nieprzewidzianych.

W zakładach przemysłowych rozwiązania należy dopasować do warunków pracy, w tym do ewentualnego występowania stref zagrożonych wybuchem. Właściwe przygotowanie pozwala zwiększyć bezpieczeństwo personelu i usprawnić reagowanie na sytuacje awaryjne.